
Điểm đến · Chân núi
Quanh chân núi Tam Đảo
Dưới 13 km đèo là một vùng khác hẳn thị trấn trên núi: hồ thủy lợi, ruộng su su, làng người Sán Dìu, sân golf, và những khu đất đang được quy hoạch cho các dự án lớn. Đây là nơi người lái xe dừng lại trước khi lên đèo, nơi người ở lâu đi dạo buổi chiều, và cũng là nơi diễn ra cuộc tranh luận kéo dài gần hai mươi năm về rừng đặc dụng. Trang này đi qua từng điểm, ghi rõ chỗ nào có nguồn chính thức, chỗ nào mới có blog.
- mặt nước hồ Làng Hà
- 36,2 ha
- su su ở xã Tam Đảo
- 100+ ha
- hồ Xạ Hương
- ~83 ha
- vùng chân núi trong khu du lịch quốc gia
- 4.561,5 ha
Chân núi sau sắp xếp hành chính
- Các xã
- Tam Đảo, Đại Đình, Đạo Trù, Tam Dương Bắc (đất huyện Tam Đảo cũ)
- Trụ sở xã Tam Đảo
- Thị trấn Hợp Châu cũ, dưới chân đèo
- Vùng chân núi trong khu du lịch quốc gia
- 4.561,5 ha
- Điểm chính
- Hồ Làng Hà, hồ Xạ Hương, ruộng su su, sân golf
- Xa hơn
- Hồ Đại Lải, khu Phúc Yên cũ
- Nên dành
- Nửa ngày đến một ngày, ghép với lúc lên hoặc xuống núi
Từ 1/7/2025, xã Tam Đảo mới gồm thị trấn Hợp Châu, thị trấn Tam Đảo, xã Hồ Sơn và xã Minh Quang cũ, rộng 79,20 km², khoảng 34.772 người, trụ sở đặt ở Hợp Châu. Nghĩa là phần lớn vùng chân núi phía nam, cùng hồ Làng Hà và hồ Xạ Hương, nay cùng một xã với khu nghỉ mát trên đỉnh. Phía tây là xã Đại Đình (có Tây Thiên), phía bắc là xã Đạo Trù (gồm Yên Dương và Đạo Trù cũ), phía đông nam là xã Tam Dương Bắc.
Trong Khu du lịch quốc gia Tam Đảo công nhận năm 2022, "vùng chân núi" được tính là 4.561,5 ha, lớn hơn nhiều so với 284,9 ha của khu du lịch trên thị trấn.
Nguồn: Tiền Phong — xã Tam Đảo mới (2/7/2025); Thư viện Pháp luật — các xã mới trên đất huyện Tam Đảo cũ; Nhân Dân — Tam Đảo được công nhận khu du lịch quốc gia (2022) · đối chiếu ngày .
Hồ Làng Hà: hồ thủy lợi dưới chân đèo
Hồ Làng Hà nằm trên dòng chính suối Đền Cậu, ở xã Hồ Sơn cũ. Theo đơn vị quản lý thủy lợi, hồ chứa 2,56 triệu m³, mặt nước 36,2 ha ở mực nước dâng bình thường (cao độ +65 m), đập cao tối đa 19,75 m, tưới cho 450 ha ruộng. Đây là công trình thủy lợi, không phải khu vui chơi, nên không có dịch vụ thuyền hay bãi tắm chính thức theo các nguồn chúng tôi đọc.
Tỉnh Vĩnh Phúc cũ đã có dự án khu nhà ở đô thị hồ Làng Hà, nên cảnh quanh hồ có thể thay đổi trong vài năm tới. Với người chạy xe lên đèo, bờ hồ là chỗ dừng ngắn để nghỉ chân trước quãng dốc; với người ở lại qua đêm trên núi, hồ là một buổi chiều nhẹ nhàng khi xuống núi mua su su.
Nguồn: Thủy lợi Tam Đảo — hồ Làng Hà; Cổng TTĐT Vĩnh Phúc — dự án khu nhà ở đô thị hồ Làng Hà · đối chiếu ngày .
Vùng su su Làng Hà, Đồng Thanh
Theo Dân Việt, xã Tam Đảo có hơn 100 ha su su, riêng thôn Làng Hà chiếm trên một nửa; gần 80% dân Làng Hà là người Sán Dìu. Mùa su su từ tháng 10 âm lịch đến tháng 4 năm sau. Giá tại vườn thường 9.000–12.000đ/kg, trái vụ lên tới 30.000đ/kg, và mỗi hécta cho khoảng 200 triệu đồng một năm. Thôn Đồng Thanh có 24 ha su su, trên 70% diện tích canh tác, theo Báo Phú Thọ.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Diện tích xã Tam Đảo | Hơn 100 ha | Dân Việt |
| Mùa chính | Tháng 10 âm lịch – tháng 4 năm sau | Dân Việt |
| Giá tại vườn | 9.000–12.000đ/kg; trái vụ tới 30.000đ/kg | Dân Việt |
| Ngọn su su bán lẻ trên thị trấn | 50.000đ/4 bó | VnExpress (4/2026) |
| Su su VietGAP | Giá cao hơn 10–20% | Báo Phú Thọ |
Có lúc ngọn su su rớt xuống 2.000đ/kg, không ai mua (VietNamNet), và cũng có hàng bán ven đường gắn tên Tam Đảo nhưng trồng nơi khác. Su su Tam Đảo chưa có nhãn hiệu riêng hay chứng nhận OCOP, địa phương đang làm hồ sơ. Mua thẳng ở vườn hoặc chợ trong vùng là cách chắc nhất. Món ăn từ su su xem ở trang đặc sản Tam Đảo.
Nguồn: Dân Việt — su su Tam Đảo, thôn Làng Hà; Báo Phú Thọ — giữ thương hiệu rau su su Tam Đảo; VnExpress — cẩm nang du lịch Tam Đảo (cập nhật 21/4/2026); VietNamNet — ngọn su su 2.000 đồng/kg · đối chiếu ngày .
Hồ Xạ Hương
Hồ Xạ Hương là hồ nhân tạo ở xã Minh Quang cũ (nay thuộc xã Tam Đảo). VnExpress (2023) xác nhận hồ rộng khoảng 83 ha và giới thiệu đường mòn xuyên rừng khoảng 6 km, đi mất khoảng 2 giờ. Theo trang du lịch Lữ hành Việt Nam, hồ chứa hơn 12 triệu m³ nước, cách Hà Nội hơn 60 km, từ chân núi đi thêm khoảng 2 km.
Tuyến đi bộ tới hồ đi qua rừng. Năm 2026, chính quyền đã cấm leo núi, dã ngoại tự phát ở xã Đạo Trù và Ban quản lý vườn cảnh báo không tự ý khám phá rừng. Chúng tôi chưa thấy văn bản riêng cho tuyến Xạ Hương; hãy hỏi UBND xã Tam Đảo hoặc Ban quản lý vườn trước khi đi, và không tắm hồ.
Nguồn: VnExpress — các trải nghiệm ở Vườn quốc gia Tam Đảo (23/3/2023); Lữ hành Việt Nam (trang du lịch) — hồ Xạ Hương; Tiền Phong — cấm leo núi, dã ngoại tự phát ở Tam Đảo (27/4/2026); VQG Tam Đảo — không thể xem nhẹ an toàn khi du lịch trải nghiệm · đối chiếu ngày .
Hồ Đại Lải và sân golf Tam Đảo
Hồ Đại Lải
Hồ Đại Lải rộng 5,2 km², ở xã Ngọc Thanh, thành phố Phúc Yên cũ, cách Hà Nội khoảng 40 km về phía bắc, theo VnExpress. Hồ gần Hà Nội hơn Tam Đảo nên hay được ghép vào chuyến ba ngày. Khoảng cách đường bộ từ Đại Lải lên thị trấn Tam Đảo và tên đơn vị hành chính mới của khu Ngọc Thanh chúng tôi chưa xác minh.
Sân golf Tam Đảo
Theo trang đặt sân alegolf, Tam Đảo Golf & Resort có 18 hố, dài hơn 7.200 yard, rộng 106,1 ha, do IMG thiết kế, cách Hà Nội khoảng 65 km và sân bay Nội Bài 45 km; phí chơi ngày thường khoảng 1,7–1,85 triệu đồng. Trang chính thức của sân không tải được khi chúng tôi kiểm. Sân và các biệt thự cho thuê trong khu nằm ở chân núi, không phải trên thị trấn; ai chọn ngủ ở đây cần tính thời gian chạy đèo, xem lưu trú.
Nguồn: VnExpress — cẩm nang du lịch Đại Lải; alegolf (trang đặt sân golf) — sân golf Tam Đảo · đối chiếu ngày .
Dự án Tam Đảo 2 và tranh luận về rừng đặc dụng
"Tam Đảo 2" chưa phải điểm du lịch: đến tháng 9/2026, chúng tôi chưa thấy nguồn nào cho biết dự án đã đón khách. Tên gọi này xuất hiện trong nhiều giai đoạn, với các chủ đầu tư và quy mô được ghi khác nhau. Dưới đây là các mốc theo từng nguồn, chúng tôi không đánh giá dự án đúng hay sai.
| Thời điểm | Nội dung theo nguồn | Nguồn |
|---|---|---|
| 2006–2007 | Dự án Tam Đảo II khoảng 300–500 ha ở độ cao 1.100–1.200 m, cách Tam Đảo I khoảng 15 km về tây bắc, trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt; chủ đầu tư Vietnam Partners LLC (Mỹ), vốn trên 200 triệu USD. Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam phản đối (11/2006); diện tích chuyển đổi được rút từ 300 xuống 190 ha và bị chỉ trích là để tránh phải trình Quốc hội | ThienNhien.Net |
| 27/12/2016 | Khởi công Khu du lịch sinh thái Tam Đảo 2 tại xã Đại Đình, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát lệnh; giai đoạn 1 vốn 2.900 tỷ đồng, gồm công viên, vườn thực vật, khu vui chơi công nghệ cao, du lịch tâm linh | Báo Chính phủ, CAND |
| 22/10/2023 | Dự án "Khu du lịch sinh thái Tam Đảo II – Bến Tắm – Thác 75" khoảng 385 ha trong vườn quốc gia, chủ đầu tư Công ty TNHH Mặt Trời Tam Đảo; dự kiến khởi công quý I/2024, hoàn thành 2029, khai thác từ quý I/2030; hơn 3.400 phòng, công trình tối đa 3 tầng | VnExpress |
| 16/3/2025 | Thủ tướng Phạm Minh Chính khảo sát dự án: hơn 8 triệu m² (3,8 triệu m² du lịch – dịch vụ, 1 triệu m² phụ trợ), vốn trên 25.000 tỷ đồng, có cáp treo, nghỉ dưỡng, thương mại; yêu cầu "giữ rừng" | Báo Xây dựng |
Song song, Dân Trí (1/2024 và 11/2024) đưa tin về một dự án khác, "Khu du lịch sinh thái số 2", rộng khoảng 68 ha rừng đặc dụng ở tiểu khu 102 và 105A, xã Trung Mỹ (huyện Bình Xuyên cũ), do CTCP Nam Tam Đảo làm chủ đầu tư, vốn trên 731 tỷ đồng, thuê môi trường rừng từ đầu năm 2022. Bộ Tài nguyên và Môi trường khi đó công bố báo cáo đánh giá tác động môi trường để lấy ý kiến; theo báo cáo, nước thải đổ ra suối Thẹo Cầu và hồ Thanh Lanh. Dân Trí cũng đăng ý kiến phản biện của chuyên gia. Kết quả cuối cùng của cả hai dự án, và tiến độ cáp treo Tam Đảo 2 tính đến tháng 9/2026, chúng tôi chưa xác minh được.
Ở chiều rộng hơn, VietnamPlus ghi nhận 1.220,95 ha đất vườn quốc gia phía Vĩnh Phúc cũ bị chồng lấn, xâm lấn. Những ai quan tâm có thể đọc thẳng các bài gốc ở danh sách nguồn bên dưới. Khi dự án nào mở cửa đón khách có nguồn chính thức, chúng tôi sẽ cập nhật trang này.
Nguồn: ThienNhien.Net — Tam Đảo II (25/5/2007); Báo Chính phủ — khởi công Khu du lịch sinh thái Tam Đảo 2 (27/12/2016); CAND — khởi công Khu du lịch sinh thái Tam Đảo 2; VnExpress — dự kiến khởi công khu sinh thái 385 ha (22/10/2023); Báo Xây dựng — Thủ tướng khảo sát dự án Tam Đảo 2 (16/3/2025); Dân Trí — dự án lấy 68 ha Vườn quốc gia Tam Đảo (5/1/2024); Dân Trí — dự án sinh thái gần 70 ha trong VQG Tam Đảo (11/2024); VietnamPlus — quy hoạch phát triển Vườn quốc gia Tam Đảo · đối chiếu ngày .
Làng người Sán Dìu
Người Sán Dìu là dân tộc thiểu số đông nhất vùng đệm vườn quốc gia: năm 2011 có 8.412 hộ, 39.539 người ở phía Vĩnh Phúc, đông nhất ở xã Đạo Trù (87,5% dân số). Họ thờ tổ tiên, pha trộn Phật, Nho, Đạo; phụ nữ mặc váy ghép nhiều mảnh, đeo túi trầu thêu. Lối hát đối đáp Soọng cô là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Nhà gỗ ba gian truyền thống nay phần lớn đã chuyển sang nhà gạch, nên đừng kỳ vọng một "bản văn hóa" dựng cho khách. Muốn nghe Soọng cô, dịp dễ gặp nhất là lễ hội Tây Thiên; xem Tây Thiên và văn hóa, lễ hội.
Nguồn: Văn hoá Nghệ thuật — người Sán Dìu ở vùng đệm VQG Tam Đảo; Báo Phú Thọ — bảo tồn làn điệu Soọng cô của người Sán Dìu · đối chiếu ngày .
Khi nào không nên xuống chân núi chơi
- Sau mưa lớn, nếu định ra suối hoặc hồ. Tiền Phong (4/2026) cho biết trên địa bàn xã Đạo Trù đã có các vụ đuối nước ở suối và hồ. Không tắm ở hồ thủy lợi, suối rừng.
- Khi định vào rừng từ phía Đạo Trù. Leo núi, dã ngoại tự phát ở đây đang bị cấm.
- Chiều tối cuối tuần và ngày lễ, nếu còn phải chạy đèo. Kỳ nghỉ 30/4–1/5/2026, QL2B ùn tắc, nhất là giờ cao điểm buổi tối. Đoạn km13–km24 nhiều cua tay áo, dốc cao, vực sâu.
- Nếu mục đích là "Tam Đảo 2". Dự án chưa có nguồn nào cho biết đã đón khách.
Thời lượng gợi ý: nửa ngày cho hồ Làng Hà và mua su su khi xuống núi; một ngày nếu thêm sân golf hoặc Đại Lải. Lịch ghép gợi ý ở trang lịch trình; các điểm trên núi ở trang điểm đến và thị trấn Tam Đảo.
Nguồn: Tiền Phong — cấm leo núi, dã ngoại tự phát ở Tam Đảo (27/4/2026); Báo Văn hoá — kỳ vọng du lịch hè ở Tam Đảo (5/2026); Báo Phú Thọ — cảnh báo an toàn giao thông đường lên Tam Đảo · đối chiếu ngày .
Hình ảnh
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi bạn đọc hay gửi
Tam Đảo 2 đã mở cửa đón khách chưa?
Đến tháng 9/2026 chúng tôi chưa thấy nguồn nào cho biết dự án đã đón khách. VnExpress (10/2023) ghi dự kiến khai thác từ quý I/2030; tiến độ thực tế chưa xác minh được.
Mua su su Tam Đảo ở đâu cho đúng hàng?
Mua ở vườn hoặc chợ trong xã Tam Đảo, nhất là quanh thôn Làng Hà, vào mùa tháng 10 âm lịch đến tháng 4. Su su Tam Đảo chưa có nhãn hiệu riêng, và từng có hàng nơi khác gắn tên Tam Đảo bán ven đường.
Có đi bộ tới hồ Xạ Hương được không?
VnExpress (2023) giới thiệu đường mòn khoảng 6 km, 2 giờ. Năm 2026 có các lệnh cấm leo núi, dã ngoại tự phát; hãy hỏi UBND xã Tam Đảo hoặc Ban quản lý vườn trước khi đi, và không tắm hồ.
Hồ Đại Lải cách Hà Nội bao xa?
Khoảng 40 km về phía bắc, theo VnExpress. Khoảng cách từ Đại Lải lên thị trấn Tam Đảo chúng tôi chưa xác minh.
Liên quan
Xem tiếp

Điểm đến · Rừng
Vườn quốc gia Tam Đảo
Tuyến Chắt Dậu có hướng dẫn, trung tâm cứu hộ gấu, số loài theo từng nguồn và lệnh cấm 2026.
Xem tiếp
Điểm đến · Tây Thiên
Tây Thiên
Các đền thờ Quốc mẫu, cáp treo, Thiền viện Trúc Lâm và lễ hội tháng Hai âm lịch ở xã Đại Đình.
Xem tiếpHiểu Tam Đảo · Ẩm thực
Đặc sản
Su su Tam Đảo qua số liệu, giá tham khảo trên thị trấn và cách mua cho đúng.
Xem tiếp
Hiểu Tam Đảo · Văn hóa
Văn hóa, lễ hội
Người Sán Dìu, Soọng cô, thờ Mẫu Tây Thiên, lễ hội và gợi ý khi đi lễ.
Xem tiếp
Lịch trình · Cập nhật 22/9/2026
Lịch trình Tam Đảo
Lịch gợi ý theo phương tiện và người đi cùng.
Xem tiếp
Lưu trú · Cập nhật 22/9/2026
Lưu trú ở Tam Đảo
Số cơ sở lưu trú, giá, khu ở và các nơi có nguồn.
Xem tiếp
Bắt đầu
Hỏi dulichtamdao.com về chuyến đi Tam Đảo của bạn
Hỏi về chuyến đi, báo thông tin đã cũ, hoặc đề xuất một công ty vào danh bạ. dulichtamdao.com không bán tour và không chuyển thông tin của bạn cho công ty nào.